Home   |  Στοιχεία επικοινωνίας   |  Τοποθεσίες
Safe Infusion Therapy (EL)
 
Home >

Τι λένε οι ειδικοί;

Prof. Dr.-Ing. Andreas Wittmann, Πανεπιστήμιο του Wuppertal

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι των τραυματισμών από βελόνα;

Στα πλαίσια των καθηκόντων τους, οι εργαζόμενοι του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης εκτίθενται σε μια ποικιλία κινδύνων, ειδικότερα κινδύνους λοιμώξεων που προκαλούνται από τραυματισμούς από τρύπημα βελόνας και εμπλέκουν μολυσμένα αιχμηρά ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Τέτοιες εκθέσεις σε αίμα μπορούν να οδηγήσουν στη μετάδοση σχεδόν όλων των γνωστών παθογόνων. Ο ιός της ηπατίτιδας B ή C (HBV, HCV) και ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) είναι μεταξύ των σοβαρότερων και πιο θανατηφόρων. Ο κίνδυνος επιμόλυνσης από τον ιό της ηπατίτιδας Β μπορεί να ελαχιστοποιηθεί μέσω εμβολιασμού και υπάρχουν επίσης σχετικά αποτελεσματικές διαδικασίες προφύλαξης μετά την έκθεση σε περίπτωση λοίμωξης με HBV ή/και HIV. Αντίθετα, η μόνη δυνατή προφύλαξη για τον ιό της ηπατίτιδας C προς το παρόν είναι η πρόληψη της έκθεσης. Σύμφωνα με διαφορετική βιβλιογραφική πηγή, ο κίνδυνος ορομετατροπής μετά από την έκθεση σε αιματογενώς μεταδιδόμενα παθογόνα βαθμολογείται συνήθως με τον καλά γνωστό κανόνα «30-3-0,3», ακόμα και αν ο ιός της ηπατίτιδας Β μπορεί να οδηγήσει σε ποσοστό μετάδοσης 100. Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα αποτελεσματικού εμβολιασμού έναντι του ιού της ηπατίτιδας Β. Η έρευνά μας έδειξε ότι κάθε εργαζόμενος αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να υποστεί έναν τραυματισμό από βελόνα περίπου κάθε δύο χρόνια, ενώ χαμηλός μόνο αριθμός αναφέρεται στις αρμόδιες αρχές. Η πλειοψηφία αυτών των τραυματισμών είτε συμβαίνει κατά την απόρριψη των μολυσμένων βελονών είτε αποτελεί συνέπεια της λανθασμένης απόρριψης. Επίσης, η αμφίχειρη επανακάλυψη των βελονών, η οποία έχει από καιρό απαγορευτεί, προκαλεί έναν αριθμό τραυματισμών από βελόνα έως και σήμερα.

Πώς θα επιτευχθεί μια ακριβής εκτίμηση επικινδυνότητας;

Όπως απαιτείται από την Οδηγία 2010/32/ΕΕ επίσημες εκτιμήσεις επικινδυνότητας πρέπει να διεξάγονται για όλες τις δραστηριότητες που αφορούν αιχμηρά ιατρικά αντικείμενα. Μια ακριβής εκτίμηση επικινδυνότητας λαμβάνει υπόψη την ποσότητα της έκθεσης σε αίμα ανά τύπο αιχμηρού ιατροτεχνολογικού προϊόντος και τη συχνότητα τραυματισμού από βελόνα. Ο διαχωρισμός των ελάσσονων αποδεκτών κινδύνων από τους μείζονες παρέχει χρήσιμα δεδομένα για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων και τέλος επιτρέπει τον καθορισμό σωστών μέτρων ανάλογα με τους διαφορετικούς τύπους συσκευών.

Ποια είναι τα κύρια αποτελέσματα της έρευνας;

Η επικινδυνότητα για λοίμωξη είναι βασικά συνάρτηση της πιθανότητας το αίμα των ασθενών να είναι μολυσματικό και της πιθανότητας να μεταφερθούν αρκετά παθογόνα με ένα τρύπημα βελόνας.
Μετρήσεις που περιλάμβαναν κοίλες βελόνες που περιέχουν αίμα, π.χ. ενδοφλέβιες βελόνες με πτερύγια ή ενδοφλέβιους καθετήρες, αποκάλυψαν ότι ένας τυπικός τραυματισμός από βελόνα προκαλεί τη μετάδοση περίπου 1 µl αίματος, ενώ το βάθος του τρυπήματος βελόνας επηρεάζει αποφασιστικά τον όγκο αίματος. Επιπλέον, η έρευνά μας κατέδειξε επίσης ότι το μέγεθος της βελόνας επηρεάζει τον μεταφερόμενο όγκο αίματος. Έτσι, οι βελόνες μεγάλου αυλού οδηγούν στη μετάδοση υψηλότερου όγκου αίματος.1

Όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, η επικινδυνότητα για λοίμωξη ποικίλλει μεταξύ διαφορετικών τύπων αιχμηρών ιατροτεχνολογικών προϊόντων και πεδίων εφαρμογής. Τα αιχμηρά ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως οι περιφερικοί και οι κεντρικοί ενδοφλέβιοι καθετήρες, οι βελόνες-πεταλούδες για αιμοληψία ή τα χειρουργικά εργαλεία, όπως οι λεπίδες νυστεριού, αποτελούν σοβαρό ή ακόμα και θανατηφόρο κίνδυνο λόγω της έκτασης της έκθεσης σε αίμα. Ο κίνδυνος τραυματισμού ή λοίμωξης πρέπει να εξαλειφθεί ή τουλάχιστον να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο με χρήση αιχμηρών ιατροτεχνολογικών προϊόντων σχεδιασμένων για ασφάλεια, βελτίωση των εργασιακών πρακτικών και παροχή κατάλληλης κατάρτισης, η οποία διασφαλίζει επιπλέον τη συμμόρφωση με την Οδηγία 2010/32/ΕΕ.

Εκτίμηση επικινδυνότητας ορθής πρακτικής
Ποια προληπτικά μέτρα θα πρέπει να ληφθούν;

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν στη μελέτη μας και παρουσιάζονται στον πίνακα ανάλυσης κινδύνου επιτρέπουν, τέλος, στα νοσηλευτικά ιδρύματα να λάβουν τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα και να υιοθετήσουν κανόνες συμπεριφοράς για τη μείωση του κινδύνου και την προστασία των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης από τραυματισμούς από τρύπημα βελόνας.
Οι αποτελεσματικές στρατηγικές για τον έλεγχο των τραυματισμών και των επαγγελματικών νόσων θα πρέπει να εστιάζονται στα ακόλουθα μέτρα (που αναγράφονται κατά σειρά προτίμησης):
1. Αντικατάσταση μειζόνων κινδύνων με λιγότερο επικίνδυνα υλικά ή διαδικασίες
2. Τεχνικές λύσεις για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων
3. Εφαρμογή μηχανικών ελέγχων για τον διαχωρισμό των εργαζομένων από τους κινδύνους που απομένουν
4. Διαχειριστικοί έλεγχοι για τη μείωση της επαφής που δεν ελέγχεται με μηχανικό τρόπο
5. Χρήση εξοπλισμού ατομικής προστασίας (τελευταία γραμμή άμυνας)

Prof. Dr.-Ing. Andreas Wittmann
Πανεπιστήμιο του Wuppertal
Τμήμα Μηχανικής της Ασφάλειας, Εργασιακή Ιατρική, Εργασιακή Φυσιολογία και Έλεγχος Λοιμώξεων

Βιβλιογραφία:
1Wittmann, A., Kralj, N., Hofmann, F. (2004): Übertragene Blutvolumina nach Kanülenstichverletzungen – Ein Beitrag zur Risikoabschätzung nach Kanülenstichverletzungen in: Hofmann F., Reschauer G., Stößel U. (Hrsg.): Arbeitsmedizin im Gesundheitsdienst XVII. 188-191. edition FFAS, Freiburg i. Br, 2004

 

Not all products are registered and approved for sale in all countries or regions. Indications of use may also vary by country and region. Product images are for reference only. Please contact your country representative for product availability and information.